OTOPARK, GARAJ VE BENZERİ YERLERİ İŞLETENLERİN SORUMLULUĞU NEDİR? HAPİS HAKKI VAR MIDIR?

TBK MADDE 579- Garaj, otopark ve benzeri yerleri işletenler, kendilerine bırakılan veya çalışanlarınca kabul edilen hayvan, at arabası, bunlara ait koşum ve benzeri eşya ile motorlu taşıt ve eklentilerinin yok olmasından, zarara uğramasından veya çalınmasından sorumludurlar. Ancak işletenler, zararın saklatan veya ziyaretçisi ya da beraberinde veya hizmetinde bulunan kimseye yükletilebilecek kusurdan, mücbir sebepten ya da eşyanın niteliğinden doğduğunu ispat etmekle, bu sorumluktan kurtulurlar.
Ancak, garaj, otopark ve benzeri yerleri işletenlerin sorumluluğu, kendilerine veya
çalışanlarına bir kusur yüklenmedikçe, saklananların her biri için alınan günlük saklama ücretinin on katını aşamaz.
İşleten böyle bir sorumluluk üstlenmediğini veya sorumluluğu bu Kanunda gösterilmemiş olan bir koşula bağladığını, herhangi bir yolla ilan etse bile, sorumluluktan kurtulamaz.

Bu hüküm gereğince otopark, garaj vb. işletenlere kusursuz bir sorumluluk yüklenmiştir.

Ayrıca garaj işletenler bakımından, araç sahibiyle işleten arasında TBK m. 561’de düzenlenen saklama (vedia) sözleşmesi yapılmaktadır. Saklama sözleşmesi gereğince saklama yükümlülüğü altında bulunan işleten aracı teslim edildiği haliyle, zarara uğramadan iade etmek zorundadır. Garaj işleten bu borca aykırı davranıştan ötürü sözleşmeye dayalı olarak da sorumlu tutulabilir.

Otopark veya benzeri yeri işletenin muhafazasına bırakılan taşınırın zarara uğraması durumunda talep hakkı, taşınırı TBK’nın 579. maddesi kapsamında muhafaza edilmek üzere işletene bırakan kişiye aittir. Talep hakkının mevcudiyeti, TBK’nın 568. maddesi gereğince mülkiyet şartına  bağlı değildir.

İşletenler ancak zararın saklatan veya ziyaretçisi ya da beraberinde veya hizmetinde bulunan kimseye yükletilebilecek kusurdan, mücbir sebepten ya da eşyanın niteliğinden doğduğu ispat etmekle sorumluluktan kurtulabilirler.

Sorumluluğun Niteliği

Taşıtların muhafazası için işletilen garajlar veya hayvanların belirli süre bakıldığı yerleri işletenler özen ilkesine dayalı kusursuz sorumluluk sahibidir. Motorlu taşıtlar, taşıtlar veya hayvanların kaybolmasından, çalınmasından, zarara uğramasından kusuru olmasa da sorumlu olacaktır. Ancak kanun işletene, kurtuluş kanıtı getirme olanağı tanımıştır.

Sorumluluğun Koşulları

1- Zarar söz konusu olmalı

2- İlliyet bağını kesen sebepler bulunmamalı

Sorumluluğun Hüküm ve Sonuçları

1- Zararın Giderilmesi

Otopark, garaj vb. işletenlerin, motorlu taşıtlar, taşıtlar, hayvanlar vb. ilişkin zararlar nedeniyle kusurları olmasa bile saklananların her biri için alınan günlük saklama ücretinin on katına kadar sorumlu oldukları belirtilmiştir.

Ayrıca işletenin sözlü olarak ya da ilan asarak kaybolan eşyadan sorumlu olmadığını bildirmesiyle sorumluluk ortadan kalkmış olmayacaktır.

2- İşletenin Hapis Hakkı

İşletenin ücret alacağı nedeniyle motorlu taşıtlar, taşıtlar, hayvanlar vb. üzerinde hapis hakkı olduğu kabul edilmiştir. Yani işleten ücret alacağını alana kadar eşyayı vermeyebilir. Ücret ödendiğinde iade edilmelidir. Hapis hakkı konusunda kiraya verenlerin hapis hakkına gönderme yapılmıştır.