Evlilik Birliği İçerisinde Velayet Hakkı Nasıl Kullanılır?

Velayet hakkı, çocuğun ana rahmine düşmesiyle temellenir ve doğumla birlikte fiilen başlar. Türk Medeni Kanunu’na göre evlilik sürdüğü sürece anne ve baba velayeti birlikte kullanır.

Bu düzenleme, evlilik içinde ebeveynlerin velayet bakımından eşit konumda olduğunu ortaya koyar. Velayete ilişkin hak ve yükümlülükler her iki eşe ayrı ayrı tanınmıştır. Bu nedenle ebeveynlerden birinin velayet hakkını kaybetmesi, diğerinin hakkını etkilemez.

Velayetin birlikte kullanılması, her işlemin mutlaka ortak yapılacağı anlamına gelmez. Burada amaç; anne ve babanın karşılıklı anlayış ve iş birliği içinde, velayetin getirdiği sorumlulukları birlikte yürütmesidir.

Eşlerden birinin, diğerinin bilgisi olmadan velayet kapsamında işlem yapması; diğer eşin açık ya da örtülü onayı varsa geçerli kabul edilir. Çünkü velayetin ortak olması, her durumda birlikte hareket etme zorunluluğu doğurmaz. Uygulamada ebeveynlerin velayeti birlikte kullanamadığı durumlar da ortaya çıkabilir.

Kanun koyucu, eşitlik ilkesi gereği ebeveynler arasında görüş ayrılığı yaşanması halinde nasıl hareket edileceğine dair özel bir düzenleme getirmemiştir. Ancak Türk Medeni Kanunu kapsamında, evlilik içi uyuşmazlıklarda eşlerin hâkime başvurma hakkı bulunmaktadır. Hâkim, öncelikle tarafları uzlaşmaya teşvik eder; gerekirse bir uzmandan destek alınmasını sağlayarak sorunun çözümüne katkıda bulunur.