OTEL, PANSİYON, TATİL KÖYÜ GİBİ KONAKLAMA YERİ İŞLETENLERİN SORUMLULUĞU NEDİR?

TBK MADDE 576- Otel, motel, pansiyon, tatil köyü gibi yerleri işletenler, konaklayanların getirdikleri eşyanın yok olması, zarara uğraması veya çalınmasından sorumludurlar. Ancak işletenler, zararın bizzat konaklayana veya onu ziyarete gelen ya da beraberinde veya hizmetinde bulunan kimseye yükletilebilecek kusurdan, mücbir sebepten ya da eşyanın niteliğinden doğduğunu ispat etmekle, bu sorumluluktan kurtulurlar.
Bu sorumluluk, işletenlere veya çalışanlarına bir kusur yüklenmedikçe, konaklayanlardan her biri için, günlük konaklama ücretinin üç katını aşamaz.

Bu hükümde özel bir kusursuz sorumluluk düzenlenmiştir.

İşletenin sorumluluğu doğrudan doğruya ve münhasıran kanundan doğmakta olup özen ilke4sine dayalı bir kusursuz sorumluluk çeşididir.

Eşyanın zarara uğramasından müşteri, ziyarete gelen veya yanında refakat eden kişinin kusurunun olması halinde işletenin sorumluluğu olmayacaktır. Ayrıca zararın eşyanın özelliğinden kaynaklanması durumunda da işletenin sorumluluğu yoktur. Böylelikle kanunda işletene kurtuluş kanıtı getirme olanağı tanınmıştır.

SORUMLULUĞUN KOŞULLARI

1- Konaklayan (Müşteri) Kabul Eden Bir İşletmenin Varlığı

İşletmeci, başkalarını barındırmak için umuma açık bir yer işletmeyi meslek edinmiş olan kişidir. İşletmeciler gerçek veya tüzel kişi olabilirler. Tesis kimin nam ve hesabına işletiliyorsa, onun hakkında sorumluluk söz konusu olur. Bu nedenle bir otel işlemesin hasılat kirasıyla kiralanmışsa, kiralayan değil, kiracı sorumludur.. Otel, malik nam ve hesabına bir vekil veya yönetici marifetiyle işletiliyorsa, sorumluluk malike ait olur.

2- İşletmeye Konaklayan Kabulü

Konaklayan kabul etmekten amaç, dışarıdan gelen kişilerin işletmede kendilerine tahsis edilen yerde misafir edilmeleridir.

Konaklayan kabulü kural olarak bir ücret karşılığında olur. İyilik amacıyla veya muhtaç bir kimseyi ücretsiz konaklatmak sorumluluğu gerektirmez.

Konaklayanın işletme ile bir anlaşma olmaksızın odasını devrettiği veya paylaştığı üçüncü kişi de işletenin ağır sorumluluğunu ileri süremez. Konuk sıfatını ileri süren kişi bunu ispat ile yükümlüdür.

3- Konaklayanın Beraberinde Eşyasını Getirmiş Olması

Konaklayanın eşyası kavramında onun işletmeye getirdiği bütün menkuller anlaşılmalıdır. Söz konusu sorumluluk için eşyanın işletene teslim edilmiş olması gerekmez. Ancak kıymetli eşya bakımından şöyle bir düzenleme bulunmaktadır.

TBK MADDE 577- Kıymetli eşya veya oldukça önemli miktarda para veya kıymetli evrak, işletene saklanması için bırakılmamışsa, işleten ancak kendisinin veya çalışanlarının kusuru hâlinde sorumlu olur.
İşleten, bunları saklamak üzere almış veya almaktan kaçınmışsa, eşyanın tam değerinden sorumludur.
Konaklayanın kendi yanında saklaması gereken eşya ile para ve benzeri şeyler
hakkında, onun diğer eşyasına ilişkin sorumluluk kuralı uygulanır.

Bu madde uyarınca teslim olgusu gerekli görülmüştür.

4- Eşyanın Yok Olması, Zarara Uğraması veya Çalınması

Konaklama yeri müşterisini ait eşyasının uğrayacağı zararlar; eşyanın koruma şartları veya diğer bazı nedenlere kullanılmaz hale gelmesi ya da zarar görmesi, çalınması olabilir.

5- Zararın Öğrenilir Öğrenilmez Bildirilmesi Yükümlülüğü

TBK MADDE 578- Konaklayan zararını öğrenir öğrenmez işletene bildirmezse, istem
hakkını kaybeder.
İşleten böyle bir sorumluluk üstlenmediğini veya sorumluluğu bu Kanunda
gösterilmemiş olan bir koşula bağladığını, herhangi bir yolla ilan etse bile, sorumluluktan kurtulamaz.

Hükmü gereğince müşteri zararını öğrenir öğrenmez derhal işletene bildirmezse hak talep edemeyecektir.

Ayrıca işletenin sözlü olarak ya da ilan asarak kaybolan eşyadan sorumlu olmadığını bildirmesi sorumluluktan kurtulmasını sağlamayacaktır.

SORUMLULUĞUN HÜKÜM VE SONUÇLARI

Konaklama yeri işletenlerin, müşterilerin beraberinde getirdikleri eşyalara ilişkin zararlar nedeniyle kusurları olmasa bile müşteri başına günlük konaklama ücretinin üç katına kadar sorumlu oldukları belirtilmiştir. Buna karşılık işletenler veya çalışanların kusurları nedeniyle eşyanın zarara uğraması halinde  zararın tamamından sorumlu tutulacaktır.

Ancak TBK m. 577’de kıymetli eşyalar, kıymetli evrak ya da önemli miktarda paranın işletene teslim edilmesi söz konusu ise işleten tüm zarardan sınırsız sorumlu olacaktır. Eşyanın iade edilmemesinde kaybolma, çalınma vb. durumlarında sorumluluk kusura dayalıdır. Kusurları olduğu bu tür durumlarda da işletenin sorumluluğu söz konusu olacaktır.