Umuma açık istirahat ve eğlence yerleri; insanların tek başına veya toplu olarak eğlenmek, dinlenmek, vakit geçirmek ya da konaklamak amacıyla yararlandıkları ve genel kullanıma açık şekilde faaliyet gösteren işletmelerdir.
Otel, motel, pansiyon ve kamping gibi konaklama tesisleri; gazino, pavyon, meyhane, bar, birahane ve içkili lokanta gibi işletmeler; sinema, kahvehane ve kıraathaneler ile internet salonları, elektronik oyun yerleri, lunaparklar ve sirkler bu kapsamda değerlendirilebilecek başlıca işletmelerdendir.
Bu işletmelerin toplumun geniş bir kesimine hizmet vermesi ve faaliyetlerinin kamu düzeni, güvenlik ve çevrede yaşayan kişilerin huzuru üzerinde etkili olabilmesi nedeniyle açılışları özel birtakım şartlara ve ruhsatlandırma usullerine bağlanmıştır.
Başvuru Nereye Yapılır?
Umuma açık istirahat ve eğlence yeri açmak isteyen gerçek veya tüzel kişilerin öncelikle gerekli başvuru ve beyan formuyla yetkili idareye müracaat etmeleri gerekir.
İşyerinin bulunduğu yere göre ruhsat vermeye yetkili makam değişebilmektedir. İlgili mevzuat kapsamında yetkili idare tarafından işyerinin faaliyete uygunluğu değerlendirilir ve gerekli koşulların sağlanması hâlinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenir.
Dolayısıyla bu tür bir işletme açmayı planlayan kişinin ilk yapması gerekenlerden biri, işyerinin bulunduğu yerde ruhsat vermeye yetkili idarenin hangisi olduğunu belirlemektir.
Ruhsat Verilmeden Önce Kolluk Görüşü Alınır mı?
Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin ruhsatlandırılmasında diğer bazı işyerlerinden farklı olarak kolluk kuvvetlerinin görüşü de önem taşımaktadır.
Yetkili idare, ruhsat vermeden önce işyerine ilişkin kolluk görüşünü alır.
Kolluk tarafından özellikle işyerinin bulunduğu yerin genel güvenlik ve asayiş açısından uygun olup olmadığı ve gerektiğinde kolaylıkla kontrol edilip edilemeyeceği değerlendirilir.
Kolluk kuvvetinin işyerine ilişkin görüşünü, mülki idare amiri aracılığıyla yedi gün içerisinde bildirmesi öngörülmektedir.
Başvuru Ne Kadar Sürede Sonuçlandırılır?
Umuma açık istirahat ve eğlence yeri açılmasına ilişkin başvuruların, yetkili idare tarafından bir ay içerisinde sonuçlandırılması öngörülmektedir.
Ancak başvurunun süresi içerisinde sonuçlandırılabilmesi açısından işyerinin gerekli şartlara uygun olması ve başvuru sürecinin usulüne uygun yürütülmesi önemlidir.
100 Metre Mesafe Şartı Nedir?
Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin tamamı için geçerli tek bir mesafe kuralından söz etmek doğru değildir. Bununla birlikte mevzuatta belirtilen bazı işletmeler bakımından 100 metre mesafe şartı bulunmaktadır.
Meyhane, kahvehane, kıraathane, bar, elektronik oyun merkezi ve internet salonu gibi bazı umuma açık işyerleri ile alkollü içkilerin açık olarak satışının yapıldığı işletmelerin, mevzuatta belirtilen eğitim kurumları, öğrenci yurtları ve anaokullarına belirli bir mesafede bulunması gerekmektedir.
Bu işletmeler bakımından kural olarak kapıdan kapıya en az 100 metre mesafe aranır.
Ancak hangi eğitim kurumlarının bu sınırlamanın kapsamına girdiği ve hangi işletmeler bakımından istisna bulunduğu ilgili mevzuata göre ayrıca değerlendirilmelidir.
Bu nedenle özellikle bar, meyhane, kahvehane veya benzeri bir işletme açılmadan önce, işyeri kiralanmadan veya satın alınmadan mesafe şartının sağlanıp sağlanmadığının yetkili idareden araştırılması son derece önemlidir.
100 Metre Nasıl Ölçülür?
Mesafe hesabında kuş uçuşu uzaklık esas alınmaz.
Ölçüm yapılırken bina veya tesislerin bahçe kapısı bulunuyorsa bahçe kapıları, bahçe kapısı yoksa bina kapıları dikkate alınır. Birden fazla kapının bulunması durumunda ise birbirine en yakın kapılar esas alınır.
100 metrelik mesafe, mevcut cadde ve sokaklar kullanılarak ve yaya kurallarına göre gidilebilecek en kısa güzergâh üzerinden hesaplanır.
Dolayısıyla bir işyeri ile okulun harita üzerinde kuş uçuşu 100 metreden fazla görünmesi tek başına yeterli değildir. Mevzuatta öngörülen ölçüm yöntemine göre değerlendirme yapılması gerekir.
Aynı Binada Bulunma Yasağı Olabilir mi?
Bazı özel öğretim kurumları bakımından 100 metre mesafe şartı aranmasa dahi, mevzuatta belirtilen umuma açık işyerlerinin bu kurumlarla aynı binada faaliyet göstermesine izin verilmeyebilir.
Bu nedenle ruhsat değerlendirmesinde yalnızca işyerinin çevresindeki mesafe değil, bulunduğu binanın kullanım biçimi de önem taşımaktadır.
Taşıt İçerisinde Böyle Bir İşletme Açılabilir mi?
Umuma açık istirahat ve eğlence faaliyetinin sabit veya hareketli bir kara, deniz veya hava taşıtında gerçekleştirilmek istenmesi hâlinde de ilgili kurumların uygun görüşünün alınması gerekebilir.
Örneğin deniz araçlarında faaliyet gösterilmesi hâlinde ilgili liman başkanlığının; diğer ulaşım araçlarında ise faaliyetin niteliğine göre ilgili kurum ve kuruluşların görüşü gündeme gelebilir.
Mesul Müdür Atanması Gerekir mi?
Umuma açık istirahat ve eğlence yerinin sahibi bir tüzel kişi ise işyerinin yönetiminden sorumlu olmak üzere bir mesul müdür görevlendirilmesi gerekir.
Gerçek kişiler de işyerleri için mesul müdür görevlendirebilir.
Görevlendirilen mesul müdürün bilgileri yetkili idareye bildirilir. Başvuru sırasında mesul müdüre ilişkin mevzuatta belirtilen bilgilerin beyan edilmesi gerekir.
Denetimde mesul müdür sözleşmesinin bulunmadığının veya bu konuda gerçeğe aykırı beyanda bulunulduğunun tespit edilmesi durumunda mevzuatta öngörülen yaptırımlar uygulanabilir.
Ruhsatsız Açılırsa Ne Olur?
Umuma açık istirahat ve eğlence yerleri, gerekli izin ve ruhsatlar alınmadan faaliyete geçirilemez.
İşyerinin ruhsatsız olarak açıldığının tespit edilmesi hâlinde durum tutanak altına alınabilir ve işyeri yetkili idare tarafından mühürlenerek kapatılabilir.
Ruhsatsız faaliyet kolluk tarafından tespit edilmişse durum yetkili idareye bildirilir ve mevzuatta öngörülen kapatma işlemleri gerçekleştirilir.
Umuma açık istirahat ve eğlence yeri açılabilmesi için genel olarak;
işyerinin faaliyet türünün belirlenmesi, yerin ruhsata uygunluğunun araştırılması, varsa mesafe şartlarının kontrol edilmesi, gerekli belgelerin hazırlanması, yetkili idareye başvurulması, kolluk görüşünün alınması ve diğer mevzuat şartlarının yerine getirilmesinin ardından işyeri açma ve çalışma ruhsatının alınması gerekir.
Özellikle işyeri kiralanmadan veya önemli bir yatırım yapılmadan önce, taşınmazın yapılmak istenen faaliyet bakımından ruhsatlandırılabilir olup olmadığının araştırılması sonradan yaşanabilecek ciddi sorunların önüne geçebilir.
UMUMA AÇIK İSTİRAHAT VE EĞLENCE YERLERİNİN ÇALIŞMA SAATLERİ NASIL BELİRLENİR?
Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin çalışma saatleri, işletme sahibinin tamamen kendi tercihine bırakılmış değildir.
Bu işletmelerin açılış ve kapanış saatleri yetkili idari makamlar tarafından belirlenmektedir.
Belediye sınırları içerisinde bulunan umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin açılış ve kapanış saatleri belediye encümeni tarafından belirlenir.
Bu alanların dışında kalan yerlerde ise çalışma saatlerinin belirlenmesinde il encümeni yetkilidir.
Dolayısıyla bir işletmenin ruhsat sahibi olması, istediği saate kadar faaliyet gösterebileceği anlamına gelmez. İşletmenin, bulunduğu bölge için yetkili makam tarafından belirlenen çalışma saatlerine uyması gerekir.
Özel Durumlarda Farklı Çalışma Saatlerine İzin Verilebilir mi?
Bazı yerlerin niteliği gereği normal çalışma saatlerinden farklı düzenlemelere ihtiyaç duyulabilir.
Örneğin iskele, istasyon, havaalanı, terminal, garaj, benzin istasyonu ve diğer ulaşım merkezleri günün farklı saatlerinde hizmet verilmesini gerektirebilir.
Benzer şekilde fuar, panayır, sergi ve pazar gibi belirli dönemlerde yoğun faaliyet gösterilen alanlarda da farklı çalışma saatlerine ihtiyaç duyulabilir.
Bu gibi durumlarda sabahçı kahvesi ve benzeri işletmelere, ilgili kolluk kuvvetinin görüşü alınmak suretiyle yetkili idare tarafından geçici veya sürekli çalışma izni verilebilir.
Sonuç Olarak
Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin açılış ve kapanış saatleri işletme sahibinin tek taraflı kararıyla belirlenmez. İşletmenin bulunduğu yere göre belediye encümeni veya il encümeni tarafından belirlenen çalışma saatlerine uyulması gerekir.
Faaliyetin niteliğinin gerektirdiği bazı özel durumlarda ise yetkili idare tarafından farklı çalışma saatlerine izin verilmesi mümkündür.
UMUMA AÇIK İSTİRAHAT VE EĞLENCE YERLERİNDE KİMLER ÇALIŞTIRILABİLİR?
Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinde çalışacak kişiler bakımından, işyerinin faaliyet türüne bağlı olarak bazı özel kurallar bulunmaktadır.
Bu düzenlemelerin temel amacı özellikle çocukların ve gençlerin korunması, toplum sağlığının gözetilmesi ve işletmelerin güvenli biçimde faaliyet göstermesidir.
18 Yaşından Küçükler Çalıştırılabilir mi?
Kanunda öngörülen istisnalar saklı olmak üzere; eğlence, oyun, içki ve benzeri amaçlarla faaliyet gösteren umuma açık yerlerde 18 yaşından küçük kişilerin çalıştırılması mümkün değildir.
Bu nedenle işletme sahiplerinin personel istihdam ederken işyerinin faaliyet türünü ve çalışanların yaşlarını dikkate almaları gerekir.
Çalışanların Bilgileri Bildirilir mi?
Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinde çalıştırılacak kişilere ilişkin mevzuatta belirtilen bilgilerin yetkili idareye bildirilmesi gerekir.
Bu kapsamda çalışanın adı, soyadı, T.C. kimlik numarası ile adli sicil ve bulaşıcı hastalık durumuna ilişkin gerekli beyanlar gündeme gelebilmektedir.
Sağlık Raporu Gerekir mi?
Mevzuatın aradığı durumlarda çalışanların bulaşıcı hastalık taşımadığını gösteren sağlık raporunun işe başlamadan önce temin edilmesi gerekir.
Bu raporların belirlenen dönemlerde yenilenmesi ve denetim sırasında gösterilmek üzere işyerinde hazır bulundurulması gerekir.
Dolayısıyla sağlık raporunun ruhsat başvurusu sırasında her durumda idareye teslim edilmesi yerine, mevzuatta öngörülen şekilde işyerinde muhafaza edilmesi ve denetimde ibraz edilmesi söz konusu olabilir.
Yabancı Çalışanlar Bakımından Durum Nedir?
Yabancı uyruklu kişilerin umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinde çalıştırılmaları, işyeri ruhsatı mevzuatının yanında yabancıların çalışma hakkına ilişkin mevzuata da tabidir.
Dolayısıyla yabancı personel çalıştırmak isteyen işletmelerin yalnızca işyeri ruhsatı açısından değil, çalışma izni ve ilgili diğer yükümlülükler bakımından da gerekli şartları sağlamaları gerekir.
Sonuç Olarak
Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinde personel çalıştırılırken işletmenin faaliyet konusu, çalışanın yaşı, gerekli bildirimler, sağlık şartları ve varsa yabancı çalışanlara ilişkin özel düzenlemeler birlikte dikkate alınmalıdır.
Özellikle eğlence, oyun ve alkollü içki faaliyetinin bulunduğu işyerlerinde 18 yaşından küçüklerin çalıştırılmasına ilişkin yasaklara dikkat edilmesi gerekir.
UMUMA AÇIK İSTİRAHAT VE EĞLENCE YERLERİNDE DENETİM SONUCUNDA YAPTIRIM UYGULANABİLİR Mİ?
Evet. Umuma açık istirahat ve eğlence yerleri ruhsat aldıktan sonra da idari denetime tabidir.
Bir işyerine ruhsat verilmiş olması, işletmenin daha sonraki faaliyetlerinin denetlenemeyeceği anlamına gelmez.
İşletmenin ruhsata, belediye düzenlemelerine, kamu düzenine, genel güvenliğe ve ilgili diğer mevzuata uygun biçimde faaliyetini sürdürmesi gerekir.
Denetimi Kim Yapar?
Bu işyerleri faaliyetlerinin niteliğine göre yetkili idareler ve kolluk kuvvetleri tarafından farklı yönlerden denetlenebilir.
Kolluk tarafından gerçekleştirilen denetimlerde özellikle genel güvenlik ve asayiş konuları önem taşımaktadır.
Belediye ise kendi görev ve yetki alanı içerisinde işyerinin belediye mevzuatına, ruhsat şartlarına ve ilgili emir ve yasaklara uygun hareket edip etmediğini denetleyebilir.
Dolayısıyla aynı işyeri farklı idari makamlar tarafından kendi görev alanları kapsamında denetlenebilir.
Hangi Yaptırımlar Uygulanabilir?
Denetim sonucunda mevzuata aykırılık tespit edilmesi hâlinde, ihlalin niteliğine ve uygulanacak mevzuata göre farklı yaptırımlar söz konusu olabilir.
Bunlar arasında;
idari para cezası, aykırılığın giderilmesi için süre verilmesi, belirli bir faaliyetin durdurulması veya yasaklanması ve şartları oluşmuşsa işyerinin faaliyetten men edilmesi gibi idari yaptırımlar bulunabilir.
Hangi yaptırımın uygulanacağı, gerçekleştirilen fiilin niteliğine ve o fiil hakkında özel bir kanuni düzenleme bulunup bulunmadığına göre belirlenir.
Polis Tarafından Ceza Verilmesi Belediyenin Yetkisini Ortadan Kaldırır mı?
Kolluk kuvvetleri ile belediyelerin işyerleri üzerindeki denetimlerinin hukuki dayanakları ve amaçları farklı olabilir.
Kolluk kuvvetlerinin genel güvenlik ve asayiş bakımından işlem yapması, belediyenin kendi görev ve yetki alanına giren bir mevzuat ihlali bakımından işlem yapma yetkisini kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
Ancak aynı fiil nedeniyle hangi yaptırımın uygulanabileceği, yaptırımların hukuki niteliği ve özel mevzuat hükümleri somut olay özelinde ayrıca değerlendirilmelidir.
Sonuç Olarak
Umuma açık istirahat ve eğlence yerleri, ruhsat aldıktan sonra da denetlenmeye devam eder.
Denetimler sonucunda mevzuata aykırılık tespit edilmesi hâlinde ihlalin niteliğine göre idari para cezasından faaliyetin durdurulmasına kadar çeşitli idari yaptırımlar uygulanabilir.
Bu nedenle ruhsat almak tek başına yeterli olmayıp, işletmenin faaliyet süresince ruhsat şartlarına ve ilgili mevzuata uygunluğunu koruması gerekir.
UMUMA AÇIK İSTİRAHAT VE EĞLENCE YERLERİNİN AÇILIŞ VE KAPANIŞ SAATLERİ NASIL BELİRLENİR?
Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin çalışma saatleri, işletmenin bulunduğu yere göre yetkili idari makam tarafından belirlenmektedir.
Belediye sınırları içerisindeki işletmelerde belediye encümeni; bu alanların dışında kalan işletmelerde ise il encümeni açılış ve kapanış saatlerini belirlemektedir.
İskele, istasyon, havaalanı, terminal, garaj ve benzin istasyonu gibi ulaşım noktaları ile fuar, panayır, sergi ve pazar gibi özel faaliyet alanlarında farklı çalışma düzenlerine ihtiyaç duyulabilir.
Bu gibi hâllerde kolluk kuvvetinin görüşü alınarak yetkili idare tarafından sabahçı kahvesi ve benzeri işletmelere geçici veya sürekli olarak farklı saatlerde faaliyet gösterme izni verilebilir.
Dolayısıyla işletme sahiplerinin yalnızca ruhsatlarında belirtilen faaliyet konusuna değil, bulundukları bölgede belirlenen açılış ve kapanış saatlerine de uymaları gerekir.
MESAFE SINIRLAMASINA TABİ İŞLETMELERİN MESAFE ÖLÇÜMÜNÜ HANGİ İDARE YAPAR?
Bazı umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin açılabilmesi için mevzuatta belirli kurum ve yapılara karşı asgari mesafe şartı öngörülmüştür.
Meyhane, bar, kahvehane, kıraathane, elektronik oyun merkezi ve internet salonu gibi bazı işletmeler ile alkollü içki satışı yapılan belirli işyerleri bu tür mesafe sınırlamalarına tabi olabilir.
Bu işletmeler bakımından gerekli mesafe ölçümünün yapılması ve işyerinin mevzuatta belirtilen konum şartlarını taşıyıp taşımadığının belirlenmesi, işyeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye yetkili idare tarafından gerçekleştirilir.
Mesafe Nasıl Ölçülür?
Mesafe ölçümü yapılırken öncelikle bina veya tesislerin girişleri dikkate alınır.
Binaların bahçe kapısı bulunuyorsa bahçe kapısı, bahçe kapısı bulunmuyorsa bina kapısı esas alınır.
Birden fazla giriş bulunması durumunda ise birbirine en yakın kapılar dikkate alınır.
100 metrelik uzaklığın belirlenmesinde kuş uçuşu mesafe kullanılmaz. Ölçüm, mevcut cadde ve sokaklar üzerinden, yaya kurallarına uygun şekilde gidilebilecek en kısa güzergâh dikkate alınarak yapılır.
Örneğin iki bina harita üzerinde birbirinden 110 metre uzakta görünse bile, ruhsat açısından önemli olan mevzuatta belirlenen giriş noktaları arasındaki yaya mesafesidir.
Sadece Mesafe mi Kontrol Edilir?
Hayır. Yetkili idarenin değerlendirmesi yalnızca 100 metre mesafenin ölçülmesinden ibaret değildir.
İşyerinin niteliğine göre ayrıca;
işyerinin ilgili eğitim kurumuyla aynı binada bulunup bulunmadığı, yapılmak istenen faaliyetin bulunduğu yerde gerçekleştirilmesine izin verilip verilmediği ve gerekiyorsa işyerinin içkili yer bölgesi içerisinde bulunup bulunmadığı gibi hususlar da değerlendirilir.
Dolayısıyla bir taşınmazın yalnızca 100 metre mesafe şartını karşılaması, her durumda ruhsat alınabileceği anlamına gelmez. Faaliyete ilişkin diğer şartların da birlikte sağlanması gerekir.
Sonuç Olarak Mesafe Ölçümünü Kim Yapar?
Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinden mesafe sınırlamasına tabi olan işletmeler bakımından resmî mesafe tespiti, ruhsat vermeye yetkili idare tarafından yapılır.
Ölçümde varsa bahçe kapıları, yoksa bina kapıları esas alınır ve mesafe mevcut cadde ve sokaklar üzerinden yaya olarak gidilebilecek en kısa yol dikkate alınarak hesaplanır.
Bu nedenle mesafe sınırlamasına tabi bir işletme açmayı planlayan kişilerin, yalnızca kendi yaptıkları harita veya metre ölçümüne güvenmek yerine, taşınmazı kiralamadan ya da satın almadan önce yetkili ruhsat idaresinden resmî uygunluk ve mesafe durumunu araştırmaları daha güvenli olacaktır.