5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile 5434 Sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre
- Sosyal güvenlik sistemi içerisinde, çalışma hayatına girdikten sonra herhangi bir hastalık ya da kaza sonucu çalışma gücünün en az %60’ını kaybettiği tespit edilen,
- İş kazası/meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücü kayıp oranı %60 ve üzerinde olan
Sigortalı, malul sayılır.
Maluliyet ise, kamu çalışanlarından yukarıda belirtilen malullük hali olmasa bile vazifelerini yapamayacak derecede meslekte kazanma gücünü kaybettikleri tespit edilen çalışanların durumuna denir. Bu çalışanlar da malul sayılır.
Malulen Emekli Olma Şartları Nelerdir?
- Çalışma gücünü veya meslekte kazanma gücünü en az %60 yitirmiş olmak
- Kamu çalışanları yönünden ise; çalışma gücünün en az %60 oranında yitirmiş veya görevini yapamayacak hale gelmiş olmak, 10 yıllık sigorta süresini ve 1800 gün prim gününü doldurmuş olmak
- Başkasının bakımına muhtaç olacak şekilde malul kalınmış ise; 10 yıllık sigorta süresi aranmaz ve 1800 prim günü yeterli olur.
Maluliyet Kararını Sosyal Güvenlik Kurumunda Hangi Birim Verir?
Maluliyet kararı, Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Kurullarınca verilir.
Maluliyete Nasıl Karar Verilir?
Birey hakkında düzenlenen Sağlık Kurulu Raporları ve diğer belgelerden bağlı bulunan Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünce oluşturulan dosya ilgili Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Kuruluna gönderilir. Kurum Sağlık Kurulunda yapılan değerlendirme sonucunda;
- Çalışma gücünün en az %60’ının kaybedilmesi ile malul sayılacağına,
- Çalışma gücünün en az %60’ının kaybedilmemesi ile malul sayılamayacağına,
- Malul Sayılmakla birlikte ilk işe girilen tarihte malul sayılmayı gerektirecek düzeyde hastalık veya arızanın bulunması nedeniyle malullük aylığından yararlanılamayacağına
karar verebilir.
Gereği halinde, yeniden muayene veya eksik belge temini içinde ara karar verebilecektir.
Malullük ile Engelliliğin Farkı Nedir?
Maluliyet durumunun her koşulda sigortalı işe başlama tarihinden sonra gerçekleşmiş olması gerekir. Oysa engellilik doğuştan veya sigortalı işe başlama tarihinden sonra gerçekleşebilir.
Engellilik için %40 oranında vücut veya zihinsel bütünlüğünü kaybettiğine dair Sağlık Kurulu Raporu olması yeterlidir. Maluliyette ise en az %60 çalışma gücü kaybının tespit edilmesi gerekir.
Engelli Sağlık Kurulu Raporlarında, bireyin hastalıklarının tamamı birleştirilir; memurun tüm vücuduna ilişkin fonksiyon kaybı oranı belirlenir fakat memurun malul sayılmasına ilişkin raporda hastalıklar birleştirilmemekte ve en ağır hastalıklar birleştirilmemekte ve en ağır hastalığına göre kayıp oranı belirlenmektedir.
Kısacası her maluliyet aynı zamanda bir engellilik durumudur fakat her engellilik durumu malullük değildir.