Türk Medeni Kanunu’na göre, çocuk doğduğunda anne ve baba evli değilse velayet kural olarak anneye aittir. Bunun temel nedeni, anne ile çocuk arasındaki soybağının doğumla birlikte kendiliğinden kurulmasıdır. Bu nedenle annenin velayet hakkına sahip olması için ayrıca bir işlem yapılmasına gerek yoktur.
Buna karşılık baba ile çocuk arasındaki soybağının kurulması tek başına velayet hakkı kazandırmaz. Türk hukukunda evlilik dışı ilişkilerde ortak velayet kabul edilmediğinden, babanın velayet hakkı elde edebilmesi belirli şartlara bağlanmıştır.
Babanın velayet alabilmesi; annenin küçük, kısıtlı, vefat etmiş olması veya velayet hakkının anneden alınmış bulunması durumlarında mümkündür. Bu hallerde, çocukla soybağı kurulan baba mahkemeye başvurarak velayetin kendisine verilmesini talep edebilir.
Eğer velayetin babaya verilmesi de çocuğun yararına uygun görülmezse, bu durumda çocuğa bir vasi atanır. Tüm bu süreçlerde esas alınan temel ölçüt çocuğun üstün yararıdır. Hâkim, her somut olayda çocuğun menfaatini gözeterek en uygun kararı verir.