2886 Sayılı Kanunun ” İlkeler” başlıklı 2’nci maddesinde ihale ilkeleri şu şekilde ifade edilmiştir.
- İhtiyaçların en iyi şekilde, uygun şartlarla ve zamanında karşılanması
- İhalede açıklık ve rekabetin sağlanması,
- Bu kanunda yazılı hallerden yararlanmak amacıyla ihale konusu oluşturan işlerin kısımlara bölünmemesi.
1-Açıklık
2886 Sayılı Kanunda tanımlanmamış olmakla birlikte açıklık;
- Kamuoyunun ihalelerden haberdar edilmesi,
- İhalenin gizli saklı şekilde yapılmaması,
- İhale işlemleri, ihale süreci ve ihale metinleriyle ilgili olarak açıklaması gereken bilgilerin ihaleyle ilgili kişilere açık olması ve anlaşılabilir ve net şekilde açıklanması ve şeffaflığın sağlanması,
şeklinde ifade edilebilir.
İhalenin açıklığını ise;
- İhalenin bütün isteklilere açık olması,
- İdarenin tutumuna ve ihalenin seyrine karşı isteklilerde şüphe uyandıracak müphem noktaların olmaması,
- İhalenin tüm ihaleye katılanlar huzurunda başlayıp sonuçlanması,
şeklinde anlamak gerekir.
Bilgi Edinme Hakkı Kapsamında
Kamu ihalelerin yapılması bütçelerin uygulanmasını yani harcamaların gerçekleştirilmesi ve gelirlerin tahakkuk ve tahsilini gerektirdiği için ihaleye ilişkin bilgilerin kamuoyuna açıklama zorunluluğu bulunduğu aşikardır.
2-Rekabet
Rekabetten söz edebilmek için kendisine karşı üstünlük sağlanacak ve benzer özelliklere sahip bir veya birden fazla kimsenin bulunmasıdır. İhale açısından bakılacak olursa, rekabet hem katılımcılar hem de ihale mercii olan idare açısından oldukça önemlidir. Zira birden fazla katılımcının olması ilk olarak beraberinde fiyat konusunda yarışmayı getirir. Dolayısıyla bir katılımcının teklif ettiği fiyatın kabul görmesi diğer katılımcıların verdiği fiyatlara bağlıdır. Bu nedenle, fiyat rekabeti beraberinde idarenin ihale konusu işi en uygun fiyatla gerçekleştirmesine katkıda bulunacaktır.
Şartnamelerin hazırlanmasında belirli kişilere ayrıcalık sağlayan şartlardan kaçınılması ve ihale sürecinde bütün ilgililere eşit şans ve imkanın sağlanması rekabet ilkesinin bir gereğidir.
3- İhtiyaçları En İyi Şekilde, Uygun Şartlarla ve Zamanında Karşılanması
Satış veya kiraya verme gibi gelir getirici ihalelerde uygun şartlarda ve zamanında ihaleye çıkılması ve böylece ihalenin idare açısından en iyi fiyatı sağlayacak şekilde sonuçlandırılmasını ifade eder.
4- Kanunda Yazılı Hallerden Yararlanmak Amacıyla İhale Konusu Oluşturan İşlerin Kısımlara Bölünememesi
2886 Sayılı Kanununda esas ihale usulü kapalı teklif usulü olarak belirlenmiştir. Ancak kanunun 45. Maddesinde gösterilen işler açık teklif usulüyle, 51. Maddesinde sayılan işler pazarlık usulüyle yaptırılabilir. Fakat diğer usuller kapalı teklif usulüne kıyasla daha kolay olduğundan kamu idarelerinde parasal anlamda bir bütün olarak aslında kapalı teklif usulüyle yapılması gereken ihaleyi yılı bütçe kanunlarında belirtilen limitlerin altında kalmak amacıyla kısımlara bölmek suretiyle gerçekleştirme yoluna gidebilmektedir. Bu gibi yollara karşı kanun asıl ihale usulünden sapılmasına yol açmamak için ihale konusunu oluşturan işlerin kısımlara bölünememesi kuralına ihalenin temel ilkeleri arasında saymıştır.